Stowarzyszenie Miłośników Kolei Ok-1 powstało w 2014 roku (KRS 0000504907). Skupia osoby zainteresowane dziejami transportu szynowego, modelarzy kolejowych, a także ludzi działających na rzecz promocji transportu kolejowego w regionie. W jego szeregach są przedewszystkim mieszkańcy powiatu żagańskiego i żarskiego. Prezesem jest Sławomir Świniuch – pasjonat kolei od najmłodszych lat i czynny zawodowo maszynista. Jego zastępca to regionalny historyk dr Rafał Szymczak, który pełni funkcję wiceprezesa. Energiczny i aktywny w środowisku szprotawskim Bartosz Sokołowski jest skarbnikiem, a modelarz Sebastian Suchara pełni funkcję członka zarządu.
W stowarzyszeniu działają również takie osoby jak Roman Polański – wieloletni zawiadowca stacji w Żarach, który corocznie odgwizduje odjazd festiwalu Pol’and’Rock (dawniej Przystanek Woodstock), Arkadiusz Łobodziec – maszynista PKP Cargo, Ewa Milewska , córka emerytowanego kolejarza, inżynier i inspektor budownictwa, maszynista Polregio Krystian Hałas i jego partnerka życiowa Dominika Stanisławska. W tym zespole jest także Jan Jedynak – wspaniały fotograf i modelarz z Iłowej oraz młodzi zapaleńcy – dwaj Mateusze: Kaszuba i Marciniszyn z Żagania.
Nazwę stowarzyszenie zawdzięcza zabytkowemu parowozowi Ok1, który miał zostać wywieziony z Żagania. Dzięki uporowi i deklaracjom Sławomir Świniuch doszedł do porozumienia z władzami PKP Cargo oraz PKP PLK i Ok1-198 pozostał w Żaganiu. Dzięki temu grupa entuzjastów zjednoczyła się wokół idei odnowienia tej lokomotywy i powstało stowarzyszenie. Z czasem SMK Ok1 przejęło od Koalicji Kolejowe Południe organizację dorocznego rodzinnego Loko-Pikniku.
Stowarzyszenie organizuje akcje promocyjne związane z koleją przeznaczone dla najmłodszych, jak np. 95. i 100. urodziny” Oka jedynki”, czy wspólne czytanie „Lokomotywy” J.Tuwima. Członkowie stowarzyszenia organizują też wycieczki po obiektach kolejowych i prelekcje na temat dziejów kolei.
Działacze SMK Ok1 angażują się także w działania zmierzające do rozwoju kolei w regionie, organizując spotkania z władzami, jak również nadzorując poczynania decydentów.
Sukcesem zakończyła się akcja „Mam pociąg do Warszawy”, w wyniku, której za sprawą Stowarzyszenia, Ministerstwo Infrastruktury i PKP IC zasypane zostało kartkami pocztowymi od mieszkańców regionu. W efekcie 15 grudnia 2019 r., po ponad 19 latach przerwy, wróciło bezpośrednie połączenie dalekobieżne Żagania i Żar ze stolicą.
Dzięki stowarzyszeniu parowóz Ok1 ponownie został odnowiony w 2019 r. i jest ozdobą żagańskiego dworca. Stowarzyszenie opiekuje się także zabytkowym budynkiem SKP w Żaganiu. Podejmuje szereg innych działań propagujących wiedzę na temat przeszłości i teraźniejszości kolei w regionie. Inspiruje dyskusje i sprawia, że kwestia rozwoju transportu szynowego pozostaje ważną dla lokalnej społeczności.




